Hakediş Nedir, Nasıl Hazırlanır?

İnşaat sektöründe çalışıyorsan hakedişle mutlaka muhattap olmuşsundur. Ama çoğu kişi hakediş deyince sadece "ödeme belgesi" diye düşünüyor. Oysa iş bundan çok daha karmaşık.

Ben bu yazıda hakediş konusunu baştan sona anlatacağım. Ne olduğundan tutun, nasıl hesaplandığına, hangi belgelerin gerektiğine kadar.

Hakediş Nedir?

En basit tanımıyla hakediş, yapılan işin karşılığında talep edilen ödemeyi gösteren belgedir.

Diyelim ki bir müteahhit olarak kamu ihalesini kazandın ve okul inşaatı yapıyorsun. Sözleşme 50 milyon TL ve 12 ay süreli. Her ay belli miktarda iş yapıyorsun ve bu işin parasını almak istiyorsun. İşte bu noktada hakediş devreye giriyor.

Hakediş raporu hazırlarsın, içinde ne kadar iş yaptığını, maliyetini, fiyat farkını vs. gösterirsin. İşveren kontrol eder, onaylarsa ödeme yapılır.

Hakediş Türleri

1. Geçici Hakediş

Proje devam ederken dönemsel olarak hazırlanan hakedişler. Genelde aylık yapılır.

2. Kesin Hakediş

Proje tamamlandıktan sonra hazırlanan son hakediş. Tüm işlerin final hesabıdır.

3. Ek Hakediş

Sözleşme dışı yapılan işler için hazırlanır. İş artışı, imalat değişikliği gibi durumlar.

Hakediş Nasıl Hazırlanır?

Şimdi adım adım anlatalım:

Adım 1: Metraj Çıkart

Önce yapılan işin metrajını çıkartman lazım. Kaç m2 sıva yapıldı, kaç m3 beton döküldü, kaç adet kapı takıldı... Bunların hepsini ölç ve kayıt altına al.

Bu aşamada şantiye defteri, günlük raporlar ve fotoğraflar çok önemli. Çünkü tartışmalı durumlarda bunlar kanıt oluyor.

Adım 2: Birim Fiyatları Uygula

Sözleşmede belirlenen birim fiyatları metrajla çarp. Mesela:

• Yapılan iş: İç sıva 500 m²
• Birim fiyat: 200 TL/m²
• Tutar: 100.000 TL

Bu basit görünüyor ama gerçekte yüzlerce iş kalemi var ve hepsini tek tek yapman gerekiyor.

Adım 3: Fiyat Farkı Hesapla

Enflasyon yüzünden malzeme ve işçilik maliyetleri değişiyor. Sözleşmede fiyat farkı maddesi varsa, bunu da hesaplayıp eklemelisin.

Fiyat farkı formülü genelde şu şekilde:

Fiyat Farkı = İş Tutarı x (Yürürlükteki Endeks / Başlangıç Endeksi - 1)

Endeksler Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayınlanıyor.

Adım 4: Kesintileri Düş

Hakediş tutarından bazı kesintiler yapılır:

• Teminat kesintisi (%5-10)
• SGK prim borcu varsa
• Vergi kesintileri

Adım 5: Belgeleri Hazırla

Hakediş dosyasında şunlar olmalı:

1. Hakediş özet tablosu
2. İş kalemleri detayı
3. Metraj cetvelleri
4. Fiyat farkı hesabı
5. Kesinti tablosu
6. Fotoğraf dökümanı
7. Ataşman ve yeşil defterler

Hakediş Hazırlarken Dikkat Edilecekler

Belgeleme Çok Önemli

"Ben yaptım, ödeme alayım" diye bir şey yok. Her şeyi belgelemen lazım. Fotoğraf çek, ölçüm yap, imza al.

Sürelere Dikkat Et

Çoğu sözleşmede hakediş sunma süresi var. Mesela "her ayın 25'ine kadar" gibi. Bu süreleri kaçırırsan ödeme gecikir.

Onay Sürecini Takip Et

Hakediş sundun diye bitmedi. Onay süreci var. Kontrolör inceleyecek, eksik varsa revize edeceksin. Bu süreci yakından takip et.

Pratik Örnek

Bir bina inşaatında Ocak ayı hakedişi hazırlayalım:

Yapılan İşler:

İş Kalemi	Birim	Miktar	Birim Fiyat	Tutar
Beton C30	m³	120	3.500 TL	420.000 TL
İnşaat Demiri	kg	8.500	30 TL	255.000 TL
Duvar Örme	m²	650	220 TL	143.000 TL
Kalıp İşçiliği	m²	400	180 TL	72.000 TL

Ara Toplam: 890.000 TL

Fiyat Farkı (%8): 71.200 TL

Genel Toplam: 961.200 TL

Kesintiler:

• Teminat (%5): 48.060 TL
• SGK Kesinti: -

Ödenecek Tutar: 913.140 TL

Dijital Hakediş Takibi

Eskiden hakediş hazırlamak günler alıyordu. Excel'de onlarca sayfa, elle hesaplamalar...

Artık Plansizin gibi dijital araçlarla bu iş çok daha kolay. İş kalemlerini sistem üzerinden takip edersin, metrajları girersin, hakediş otomatik oluşur.

Hem zaman kazanırsın hem de hata riski azalır.

Sık Yapılan Hatalar

1. Metraj hataları: Yanlış ölçüm veya hesaplama
2. Birim fiyat karışıklığı: Yanlış birim fiyat uygulamak
3. Belge eksikliği: Destekleyici belge olmadan yazı yazmak
4. Süre gecikmesi: Hakediş sunma tarihini kaçırmak

Sonuç

Hakediş hazırlamak teknik bilgi ve dikkat gerektiren bir iş. Ama doğru sistematik kurulursa aslında zor değil.

Önerim: Manuel yöntemler yerine dijital hakediş sistemleri kullan. Hem hızlı hem hatasız.

---

Bu yazı 2026 kamu ihalesi mevzuatına göre hazırlanmıştır.